Jumat, 18 November 2016

naskah gending karesmen "Kembang Ka asih"


                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             BUBUKA

 

Bismilahirohmanirohim

Assalamualaaikum wr wb

 

         Hadirin saderek miwah para sepuh sadayana

Dina raraga mielling deui kana  sumpingna hiji diten anu, teu  kalintang  ageung ,hikmahna kanggo urang sadaya, ,ku margi  nya di dinten  ieu pisan    kakandung  ,hiji sejarah anu agengna teu tiasa sareng teu ka ukur ku  harta kitu oge banda ataanapi ku  ukuran duiawi  anu sanesna ,estuning mangrupikeun hiji anugrah sinareng rohmat mungguh alloh swt anu maha agung, nu maha sagalana  kumargi nya ,mung ku kersana alloh swt, dina kaping 17 agustus taun  1945  dintenan di kumandangkeunna  proklamasi ,,,ku Bapak presiden Sukarno     kapungkur, nya eta  hiji  dinten anu nuntaskeun tina lumangsungna peperangan  para karuhun  urang baheula dina jaman penjajahan  nya eta dina sasih  ieu pisan , kemerdekaan  RI  teh tos nincak  dinu kaa ka 71….

Insyaalloh pribados kairing ku para sepuh oge rencang rencang sakalih anu sami sami   micinta

Kana seni sunda anu linuhung nu wajib di jung jung di pusti pusti

Seja minton keun hiji karya seni Gending karesmen anu “Judulna Kembang ka asih.

Pamugi ieu carita gending karesmen anu baris dipintonkeun teh sing jadi  panggeuing ,pangeling ngeling,

Sangkan urang salaku urang sunda henteu leungiteun  tapak dina nyungsi  budaya urang salaku urang sunda ,kumargi ,ngan ku urang ,seni jeung budaya urang ,di mumule di riksa ,di jaga,ku rasa jeung rumasa.Atuh sakalih ti eta teu hilap da urang mah urang sunda anu tabiat na tara leupas tina heureuy, pan aya paribasa ceunah urang sunda mah beuki heureuy nya urang selang wae ieu lumagsung na ieu carita teh ku carita nu lucu  ,sumuhun,pamugi we bilih wa aya nu nuju bingung sareng sedih cing kaubaran sok sanajan ku kaheureuyan anu  basajan.

 

Kanggo lumangsungna ieu carita gending  karesmen teh, nya  baris di candak atanapi di pedar ku ,,marurangkalih wae ..nya eta anu                                                                                                              ka hiji,.      .1………. salaku ,… maman

             2………...salaku  neng rosma

 

             3………   salaku babaturan  maman.

             4……….2 urang..salaku babaturan nen santi.

             5………...salaku indung maman

             6…………2 uranmg salaku midun ,jeung babaturannna

             7………...salaku bapakna  neng santi  nu baris nikah keun

Maman ka neng santi…

Mung sakitu 9 jalmi nu baris medar ieu carita gending karesmen   judulna kembang kaasih,,,atuh supados rada sumanget dina merankeunnana,,,atuh  mangga urang,bubungah wae  ieu murangkalih teh.,, kuperhatosan kalayan  pinuh ku kaasih jeung ka cinta kaanjeuna….mangga atuh urang keprokan heula wae …ku keprokna anu meriiah,  atuh sim kuring ngahturkeun  nuhun pisan ka sadaya anu tos ngiring rumojong kana lumangsungna pagelaran ieu  carita,,,pamugi sadaya upaya urang  sing janten hiji upaya anu  mangfaat sarta janten picontoeun pikeun  marurangkalih urang nu bakal datang… amin ,, amin ya robbal alamiin

.

Bubuka ngangge lagu ,kacapi suling cianjuran.

 

Mamaos memang raos kadanguna,galindeng cianjuran ngahudang rasa

Kitu deui lumeungisna sora suling milu marengan

Mepende tur ,mapantes adeg adeg dina lumangsung ieu carita

Atuh sumangga supados teu nyangkolong  teuing kana waktos

Urang bandungan wae ieu jalan carita anu baris di pedar ku pribados sinareng rencang rencang  sakalih

Pamugi sing janten panghibur ,pangbeberah manah sok sanaos ku kamampuan anu basajan

Atuh sateuacana teu  hilap pangapunten tina sadaya kakirangan. Wilujeng .

                                                          

                             Babak ka 1

Kairing music cianjuran .Sunda parahiangan

                                                                             

      Meletekna panonpoe ti belah wetan ,geus mimiti nyaangan sabudeureun alam ,ti kajauhan katinggal hiji sepuh tengah tuwuh ,tonggoy ngalenghoy lir ibarat macan tenangan ngajugjug hiji tempat pasawahan nu aya di hiji lengkob jeung basisir pagunungan ,nataktakna teu weleh nyampai hiji pacul nu satia milu marengan,Di hiji imah sisi sawah ka sawang salah sahiji ibu guru nu geus tatan tatan geusan miang seja ngawulang pikeeun nyumponan hiji kawajiban nu saban poe geus biasa di lakonan,dina saung ranggon kasampak aya hiji jajaka nu nuju anteng ngumbar lamunan jiga aya nu diemutan tur di pihayang ,nya saha deui atuh lamun sanes jang Maman hiji jajaka nu nuju kasmarran ku hijji wanjoja nu teu weleh ka emutan ,Nya saha deui atuh lamun sanes neng Santi hiji wanoja nu miboga hade wanda,hade rupa someah tur ramah tamah,nya antukna anjeuna,jang Maman  nguniang bari ngagalindeng mere pujian .

 

         (  Ngangge lagam lagu Kulucu Malati)

 

  - Kulucu neng Santi  nu aya di taman sanubari  ( 2 kali  )

  - Geulis rejeng daria ramah tamah jeung someah ( 2 kali )

  - Ku endah budina ,budi basa oge tatakrama  ( 2 kali )

  - Tara sombong jeung ria estu ngimbang jeung wandana

 

-   Tara sombong jeung ria …ngimbang kana wandana.

 

Di teruskeun   ku paguneman anu di pirig sora kacapi suliing lagu ayun ambing

 - Di mangsa katukang tukang  kuring kungsi ngarandapan

 - Katarik ku hiji awewe ,…. Tapi,,, asanamah da teu kawas naon nu karandapan ayeuna

 _ Ieu mah asa aya leuwih ,,,

 - 

 - Duh kudu kumaha mapalerkeunnaana atuh,,

 - Rek blak blakan mah da asa pamohalan

-- Teu teu wani sok sanajan sarebu kali engetan terus ngalayang

 - Jiga anu kaedanan…

 -  Duh  gusti mugi masihan kakiatan kana ieu cocobi ka diri abdi

Abay ,,duh tong nyarios  nu kitu yi ah akang jadi sedih ,,,ieu geura dangukeun dongeng ti aabdi kang,,

Maman,, kumaha kitu yi


Maman,, cing dongeng naon deui yi,..

Abay,,,,kapungkur kang,,,pan ,, di lembur abdi mah gaduh tangkal kalapa lumayan rada loba , bari laluhur deuih ,,hiji waktu aya nu maling kalapa , kaperego pisan ku abdi

Maman , teurus kumaha,, di tewak yi ..

Abay ,, ah henteu kang,,di antep we ku abdi the sinna naek deui,..

Maman , Naha atuh , lain di tewak

 A bay,,,, Da eta waktu ku abdi ,, di pelong teh . si maling kalapa lain reuwas atawa era,, tapi kalah ,, malik nanya,,

Maman ,, nanya naon kitu yi

Abay,, kieu saurna teh ,, ari ieu teh bener jalan kalangit, ceunah

Maman….eh ,,nu geelo meureun eta mah yi ,..

Abay,, muhun kitu meureun ,,kang ,, ah lieur

Maman,…aya aya ,, waeee,, yi ah,,

     ( Bodor)

Nya atuh urang deukeutan.

Urang bareng tarekahan

Nya  atuh sugan jeung sugan.

.

 Terus duanana arindit ninggalkeun eta rohangan.

 

                                                                                               

 

                                                                                             

                             Babak ka 2.

                                 (BODOR)

Kacaritakeun indung jeung bapakna neng Santi nu keur anteng ngalobrol di imah na

Indungna:kang ,….wayahna tah,,poe ieu mah ngan aya cai herang ,,,nya

                   Ceuk manehna  bari song ngasongkeun cai sagelas

Salakina ; beu bener ,, teupi ka kieuna ieu hirup teu kabeuli kopi kopi                                            acan,,,,kumaha,,,,,

Indungna ; cing mana atuh duit hasil kabeca teh kang,,,

 Salakina; nyeta teu meunang duit ,,nyi,….poe ieu mah …

                  Tadi   ge aya nu nawaran narikmah ,, malahan ngasong                                    ngasong duit 100 rebu ,, ah ,, wegah ,, teu di tarima ,, hoream

                  Indungna,, aeh aeh .. na ari akang meni ,,,sok araraneh       ,,                       nyaho di imah geus euweuh nanaon,, eta di tawaran duit  ,        ,                 sakitu gedena bet embung,..henteu gelo mah…….. siah ,,,, boa           .                 boa ,, edan….

                   Yeuh kang ,, ti kamari abdi ngadoa ,,menta menta kanu                           kawasa sangkan salaki ,,balik baari mawa hasil usahana,, kari   .                   kari ku akang eta rejeki bet di      .           ,  , ,,     ,  .     ; tolak,,,,beu,,,,teungteuingeun,, akang mah,….pamajikan ngarep ngarep,, ti suk jedur,,,,,,, ah,,lieur,,,,abdimah,,,

Salakina;  ke dengekeun heula atuh,.. nyi nu matak oge ulah ujug ujug esmossi wae ari nanaon teh

Indungna,, nya enya aaatuh da keuheul,, asa teh,, kang ,, mun akang nyaho…. Eureun, ayeuna ,,,,, nu nagih rabul,,ti tatadi,..abdi tepi ka ngejat ti imah ku boosen boosenna nyanghreupan ,,

Salakina,nyeta tadi teh ,,nu nawaran duit 100 rebu teh,, loba teuing pamenta na nyi,,,,,

Indungna ; Naha hayang naon kitu,cenah.. kang

Salakina; heueuh  heugg wae di bayar 100 rb ,cenah  ngan menta di anter,kaana beca ,,,jauh pisan mun di balitung keun mah,,,,teuing te pikamana

Nya atuh urang deukeutan.

Urang bareng tarekahan

Nya  atuh sugan jeung sugan.

.

 Terus duanana arindit ninggalkeun eta rohangan.

 

                                                                                               

 

                                                                                             

                             Babak ka 2.

                                 (BODOR)

Kacaritakeun indung jeung bapakna neng Santi nu keur anteng ngalobrol di imah na

Indungna:kang ,….wayahna tah,,poe ieu mah ngan aya cai herang ,,,nya

                   Ceuk manehna  bari song ngasongkeun cai sagelas

Salakina ; beu bener ,, teupi ka kieuna ieu hirup teu kabeuli kopi kopi                                            acan,,,,kumaha,,,,,

Indungna ; cing mana atuh duit hasil kabeca teh kang,,,

 Salakina; nyeta teu meunang duit ,,nyi,….poe ieu mah …

                  Tadi   ge aya nu nawaran narikmah ,, malahan ngasong                                    ngasong duit 100 rebu ,, ah ,, wegah ,, teu di tarima ,, hoream

                  Indungna,, aeh aeh .. na ari akang meni ,,,sok araraneh       ,,                       nyaho di imah geus euweuh nanaon,, eta di tawaran duit  ,        ,                 sakitu gedena bet embung,..henteu gelo mah…….. siah ,,,, boa           .                 boa ,, edan….

                   Yeuh kang ,, ti kamari abdi ngadoa ,,menta menta kanu                           kawasa sangkan salaki ,,balik baari mawa hasil usahana,, kari   .                   kari ku akang eta rejeki bet di      .           ,  , ,,     ,  .     ; tolak,,,,beu,,,,teungteuingeun,, akang mah,….pamajikan ngarep ngarep,, ti suk jedur,,,,,,, ah,,lieur,,,,abdimah,,,

Salakina;  ke dengekeun heula atuh,.. nyi nu matak oge ulah ujug ujug esmossi wae ari nanaon teh

Indungna,, nya enya aaatuh da keuheul,, asa teh,, kang ,, mun akang nyaho…. Eureun, ayeuna ,,,,, nu nagih rabul,,ti tatadi,..abdi tepi ka ngejat ti imah ku boosen boosenna nyanghreupan ,,

Salakina,nyeta tadi teh ,,nu nawaran duit 100 rebu teh,, loba teuing pamenta na nyi,,,,,

Indungna ; Naha hayang naon kitu,cenah.. kang

Salakina; heueuh  heugg wae di bayar 100 rb ,cenah  ngan menta di anter,kaana beca ,,,jauh pisan mun di balitung keun mah,,,,teuing te pikamana

Nya atuh urang deukeutan.

Urang bareng tarekahan

Nya  atuh sugan jeung sugan.

.

 Terus duanana arindit ninggalkeun eta rohangan.

 

                                                                                               

 

                                                                                             

                             Babak ka 2.

                                 (BODOR)

Kacaritakeun indung jeung bapakna neng Santi nu keur anteng ngalobrol di imah na

Indungna:kang ,….wayahna tah,,poe ieu mah ngan aya cai herang ,,,nya

                   Ceuk manehna  bari song ngasongkeun cai sagelas

Salakina ; beu bener ,, teupi ka kieuna ieu hirup teu kabeuli kopi kopi                                            acan,,,,kumaha,,,,,

Indungna ; cing mana atuh duit hasil kabeca teh kang,,,

 Salakina; nyeta teu meunang duit ,,nyi,….poe ieu mah …

                  Tadi   ge aya nu nawaran narikmah ,, malahan ngasong                                    ngasong duit 100 rebu ,, ah ,, wegah ,, teu di tarima ,, hoream

                  Indungna,, aeh aeh .. na ari akang meni ,,,sok araraneh       ,,                       nyaho di imah geus euweuh nanaon,, eta di tawaran duit  ,        ,                 sakitu gedena bet embung,..henteu gelo mah…….. siah ,,,, boa           .                 boa ,, edan….

                   Yeuh kang ,, ti kamari abdi ngadoa ,,menta menta kanu                           kawasa sangkan salaki ,,balik baari mawa hasil usahana,, kari   .                   kari ku akang eta rejeki bet di      .           ,  , ,,     ,  .     ; tolak,,,,beu,,,,teungteuingeun,, akang mah,….pamajikan ngarep ngarep,, ti suk jedur,,,,,,, ah,,lieur,,,,abdimah,,,

Salakina;  ke dengekeun heula atuh,.. nyi nu matak oge ulah ujug ujug esmossi wae ari nanaon teh

Indungna,, nya enya aaatuh da keuheul,, asa teh,, kang ,, mun akang nyaho…. Eureun, ayeuna ,,,,, nu nagih rabul,,ti tatadi,..abdi tepi ka ngejat ti imah ku boosen boosenna nyanghreupan ,,

Salakina,nyeta tadi teh ,,nu nawaran duit 100 rebu teh,, loba teuing pamenta na nyi,,,,,

Indungna ; Naha hayang naon kitu,cenah.. kang

Salakina; heueuh  heugg wae di bayar 100 rb ,cenah  ngan menta di anter,kaana beca ,,,jauh pisan mun di balitung keun mah,,,,teuing te pikamana

Indungna; naha menta di anteukeun kamana kitu kang.?

Salakina; nyeta kahayang  ,,na rada aneh,…manehna menta ngurilingan kota bandung  teupi ka 7 iliran .,, mereun suku aing balik teh jadi modokan,… kajuen teu boga duit tinimabang kitu mah

Indungna ;  euh,, dasar ,, bodo boga salaki teh ari kitu,….heug gugu  heula kahayangna ,, terus penta duitna ,, tah geus di bikeun duit 100 rb,, heug ku akang tarik ,, tong jauh teuing,,,,,, terus api api  kasurupan,,,bari akang pamacan,,,,maenya manehna teu miheulaan kabur

Salakina,, bener,,, teu kapikir teupi ka lebah dinya tadimah,, nyi,,,, bae sugan isuk pangih deui ku akang rek di akalan,….

 

 

,Ayeuna  kacaritakeun  ,neng santi nu ju ka impungan ku babaturannana

 

 

 

         Ngangge lagu , panutup sekar duaan..

 

 

 

Sampurasun dulur dulur

Dulur jeung batur sasumur
Dulur jeung batur sa lembur

Hayu urang ririungan

Ririungan di buruan

Sangkaan ulah pacengkadan.

 

Di tembal ku babaturannana rampak ngawaler ngangge lagam , getih suci.

 

Sumuhun atuh teh sant,i mangga urang jalan jalan

Bari ninggal pamandangan ,tangtosna ge endah pisan

Di taman nu seueur kembang

Nu murag urang pulungan

Nu  sengit urang pilihan

Sangkan  di kamar  janten hiasan

Malati nu mekar ligar di taman

Urang pilung ku urang urang pulungan.

 Terus maranehna arindit ninggalkeun eta rohangan.

Atuh jog maman jeung batur baturan pasngrok jeung  neng santi tur batur baturna,

Atuh duanaana pada pada ngagoda ku rupa rupa gaya jeung basana,…

                              . ( BODOR)

 

 

  Adegan ka iring ku lagu edun ,cip taan dul sumbang,.

 

- tuh tuh tingali aya awewe euy

-gelisna edun, ……na edun…sagala edun

Urang heureuyan sah a nu nyho kabandang sanes kitu….nya heueuh

 Di tempas ku santi jeung baladna

Kasepna edun ….edun.. sgala na edun , ke heula anan kudu d aek kanu kitu sanes kitu.. nya hueeuh

 jeung saterusna……

 

Di teruskeun ku maman katut baturna ,lagam  sabilulungan

 

,tong  papasean ,mending babarengan

Tong  papaseaan  mending sauyunan

Mun sauyunan persatuan tembong

Mun sauyunan persatuan tembong

Sa tia, sajiwa,leuwih hade tinimbang papasean

Satia sajiwa,leuwih hadetinimbang papasean.

 

Terus maman miheulaan  ka hareup ngarayu  ka neng santi nu di pikahayangna

 

Lagam lagu bandung cipt taan dul sumbang.

 

Ari mojang  mojang  bandung,katelah  mah mojang bandung

Ka telah mojang priangan,loba nyieun panasaran

Ari putri putri bandung ,nu mihayang ka putri bandung

Tara nempo ka ayaan kadang jiga kaedanan

Bandung di lingkung gunung

Bandung..sumirat  maratan jagat.

 

      Di tembal ku neng santi ,, ngawaler ,, lagam lagu budak jalanan…

 

Keur kuring mah pamuji teh can karuhan

Boa pamohalan, ngan   ukur  rayuaan

Sabenerna kuring mah da teu percaya,najan loba nu ngagoda sanajan tepi kamana,,,aa..aa

Kuring teu percaya,

Dimana ,,di mana atuh di mana,,,jodo kuring na dimana tuh ayana

Iraha ,,iraha atuh ,,iraha,,,na iraha kuring tepung  jeung

manehna

Ya alloh pamugi anjeun nnngersakeun sangkan abdi enggal enggal ennggal  di tepangkeun.

,     tembal ku maman  ku lagam anu sarua Di,

 

     Ceuk kuring mah entong loba ti nimbangan

     Ngudagkeun kahayang,,kalah ka lamunan

     Satemena kuring mah ,arek blak blakan

     Kuring boga pangharepan

     Ti  waktu katukang tukang.ti katukang tukang.

Kumaha kumaha atuh kumaha,,,na ku eneng arek wae di tarima

Iraha iraha atuh iraha,,,lamun tea eneng kersa na narima

duh gusti pamugi , anjeun marengkeun, sangkan abdi bisa enggal di repokeun

 

 ,, di tembal  deui kun eng santi,,ngangge lagam,…telak tilu.

 

  Henteu butuh lalaki curaling boga rasa asa ieu aing

 Heunteu euieh teu eling eling,,aduh  gusti tega teh teuing.

 ,moal ,,moal, moaaaaal ,kuring moal rek percaya,,najan bebeakan ngarayu kabina bina

 Meungpeung aya keneh jalan pkeun  ngajauhan

Sok geura nyaringray,,montong  ngahalangan jalan.

 

.terus di tempas ku maman ngangge   lagam ,,,awet rajet , ciptaan dul sumbang.

,,Dasar awewe.. loba ngalece ka lalaki sok nganggap sepele

 Ngomong norotos jiga motor butut habeun di gas anggur mururbut

Di tembal kun eng santi jeungg aturna.

‘dasar lalaki tukang ngagoda, hese pisan arek ngalartina,,hayang ngarayu..tapina teuna lucu.

Jiga jurig loba ngahuntu.

 

Di tembal ku maman,,lagamna sarua.

,mun eneng geus teu suka gancang tinggalkeun.

Tong di poyok bari haben di lebok

Dieruskeun oge ukur cape hate jeung nambah rudet

 Di tembal deui ku santi lagam sarua.

 Mun akang geeus teu suka gancang juahan

Tong di poyok bari hantem di lebok

Di teruskeun oge ukur cape gawe jeung euweuh guna..

 

Di jawab babturan maman make lagam teu  sabilulungan

 Eh tong papaseaan,mending sauyunan

Tonng papasean mending  babarengan

Mun sauyunan, persatuan tembang

 Satia sajiwa, leuwih hade tinimbang papaseaan

Saaatia sajiwa, leuwih hade ti nimbang papaseaan..

 

 

Ahirna duanana ,, pada ninggalkeun eta rohangan,.

                                                                                                           

         Babak ka3.

Dina hiji mangsa kang maman maksakeun datang ka imah neng santi maksudna rek ngalamar neng santi kalayan di anteur ku babaturannana,,maman

 

,,ngangge lagam rajah siliwangi,,

,sampurasun nun paralun ka sadaya parawargi,,2 kali, seja ngaguar emutan pamugi masing ka tampi,,hiji nami nu ka patri pamugi ta can rarabi,…di tembal ku  indungna neng santi,,,ngangge lagam ,, sawer,   papatet, ,hatur nuhun  duh pangestu kana kasumpingan nana,,,,sumaangga unjuk sumangga haturan linggihna heula,,,ke ku ema di sauran si eneng nuju di kamar,

 teu lila indungna balik deui turta nyarios ku lagam anu sarua … pa mugi ulah rek  bendu upami teu sapagodos sareng manahna jang maman da atuh kedah kumaha  si eneng nuju ngantosan  colonna tos lami pisan,,,

       Di tembal ku maman bari ssedih make lagam nu sarua ,

teu sawios atuh ema abdi tangtos tumarima,,ka takdir nu kawasa ,ka abdi anu tumiba ,pangapunten duh nya ema ,kumawantun ka pangersa. ,,,atuh nya indung neng san ti ngarasa sedih anjeuna ngupahan maman bari ngateur ninggalkeun eta rohangan

 ,, ngangge lagam  ,,panutup sekar duaan,, ulah pegat pangharepan duh jang maman anu kasep,,anjeun ulah leutik hate,,,istri teu ngan ukur hiji,,masing sabar yeuh anaking pamugi jadi pepling,,, atuh nya kabehna ninggalkeun eta rohangan.,

                     Babak ka 4

 

Saterusna nya maman nepungan  nu jadi  kolotna,,,

Maman,,ngalengis ,,ngangge lagu,….

Dina lagam ,,,ieu bakti abdi gusti..

Emma pamugi di tampi ieu bakti ema,,, aabdi

Mung ka emma abdi sujud mung kaema abdi tumut

Duh emma mugi pangapunten tina samudaya dosa

 

 


 Terus nya indungna mamatahan maman  lagam  kembang Tantung panineungan,

 

Anaking jimat awaking basa hidep kaimpikeun peuting peuting,

Dina impian nu anyar keneh, kacipita keur jalan jalan duan

Geus kitu aya nu datang ,ema ngawaskeun ti tukang,nu misahkeun waaktu eta, ema teu bisa kumaha ,, duh hampura .

 Anaking  jimat awaking ,lamun ema nginget ngeinet peting eta, bet henteu sangka kieu jadina,ayeuna jadi ka peuerih keur hidep, nu 2 poe katukang ,cenah di tampik ku santi ,cenah pedah  aya deui ,, calona geus mihelaan ,di janjian , harita lamun teu kapihelaaan ,ema daek atuh miheulaan , ras ka hidep ieuh nu mihayang,budaaaak ema nu ngan hiji ,,deudeuh teuing,

 

, ku galindeng nu di pirig ku kacapi suling ,,lagu ayun ambing

,

,…duh,, man,,nyaah, teh  teuing yeuh anaking,,,

….ema ge ngarti kana naon nu karandapan ku hidep..

…tapi ,, keun wae,yeuh anaking ,,kapeurih keur maneh… sing jadi peureuh ,, sangkan maneh boga perah,,..tina peurah jadi peruh…sabab moal kapanggih jati diri…. Mun diri anjeun teu  kapatri,,,sarta di uji,,ku gusti


  Saterusna maman ngawaler kieu saurna teh …duh ,, hatur nuhun pisan ema kana piwejangna,,,pamugi piwejang ti… ema sing janten pangeling pikeun diri abdi beurang kalawan peuting,,emaa…. jigana dugi ka waktos ieu abdi tiasa ngariung jeung ema,,,ku margi dina peuting ieu pisan abdi rek miang,,,lunta pikeun neang elmu tur pangalaman,…hampura,ema…(.indungnnnna ngajawab,),,,nya..…bral ,,, anjeun geura ,,miang,,, kasep anak ema anu bageur,….,geura   teangan ,,,elmu tur pangalaman pikeun bekel kahirupaan anjeun di waktu nu bakal datang….atuh nya maman harita keneh indit bari mawa bekel saaya aya,…lumaku teuing kamana,,,,nekad ,,,ninggalkeun ninggal keun lembur kalahirannana,,,lempangna jiga nu honcewang da puguhh teu nyaho Kamana anu di tuju….na    hatena,,,ngan rek neangan tempat nu merenah keur dirina…anu eta tempat teh teuing di mana ayana
 
                                                                                          
                                        Babak ka 4.
Di jalan maman teu weleh inget kana sagala rupa nu karandapan ku dirina..ti saprak manehna mimiti nyaho sarta ngarasa ayana rasa cinta ,na….ras deui ka waktu leutikna,.. waktu manehna ulin jeung batur baturna,….dina.. perjalanan,,,maman nya manehna ngiuhan handapeun tangkal,, bari ngalamunan nasib dirina,
galindengna di pirig ku kacapi suling lagu ayun ambing….
,,duh,,,gusti ,,abdi romaos…diri seueur kalepatan,…hirup pinuh ku kabodoan…
 Duh gusti abdi nampi,,,cocobi kadiri abdi,…sadaya nu karandapan ku abdi…. janten  bukti tina kawawasaan nana gusti,,,abdi sadar teu daya teu upayana diri abdi…
,,pamugi gussti masihan pituduh ka diri abdi sangkan pinanggih jeung jalan nu di pirido ku gustti ka diri abdi.. mugi gusti mendakeun jati diri abdi  nu sajati,,, margi abdi yakin sadaya jalmi moal weleh di uji,…
Abdi sadar kana tabiat diri abdi salah sawios jalma anu moal luput tina tabeatna salaku manusa
Manusa mah gening leuwih condong wae kana doraka tinimbang neangan pahala
Sok sanajan silih ingetan jeung pada ngingetan
Manusa tetep sok rajeun poho salah sarta balangah
Manusa mah malah leuwih condong kana kupur tinimbang syukur
Sok sanajan manglipet nikmat jeung rahmat salawasna dikucurkeun tinu maha agung tur maha luhung
Manusa leuswih condong kana rasa adigung tur rasa aing tinimbang handap asor jeung depe depee
Beu cilaka lamun seug tea mah urang teu bisa pikeun merangannana tabiat urang anu salawasna nulang nonggong jeung ridhona nu maha kawasa,
Sok sanajan terus di uji kurupa rupa cocoba
Nu  matak wayahna mun raga malahh tambah kasiksa,nya nalangsa kieu jadina
Tetela di ujina kunu maha kawasa taya kendatna,taya lian ngan pikeun n yampurnakeun iman urang kamantena,duh pamugi pangapunten kadiri abdi gusti
 
amiin,,, terus maman neruskeun deui lalampahanna..sarta ninggalkeun eta rohangan.
 
 
 
 
 
 
 
                                Babak ka 5                                                                                                                              
Ayuena kacaritakeun neng santi….anu keur nyorangan..ti saprak kajadian waktu kaatukang panggihna jeung maman,, manehna kakara sadar,, mun lampah manehna geus ng nyeunyeuri ka maman…dina batinna ,, teu welleh ,,,ka emutan,,, turta boga rasa salah nu taya tungtungna…
,Neng santi….calik bari .. bingung ,,kumaha,,,nya pilakueun,, kahayang mah manehna menta di haampura ka maman ,, tapi,, dalah di kumaha… da maman oge geus lunta ,, sarta teuing kamana,….santi ngalengis ,,,di pirig ku lagu ayun ambing,,,,duh,,,gusti,,,pamugi ngahaputen kadiri abdi anu tos nganyenyeri,,,ka kang maman,,,abdi rumaos,, lepat,, nanging dalah di kumaha atuh,, da gening, tos kieu ka jantenana, oge saurna,, geniing   kang maman tos teu aya,, di bumina  turta lunta teuing kamanna,,,,,duh ,,, haputen abdi,,,kang maman,…..saterusna ,,,anjeuna,,, nyarios,, ngangge lagu .. bakti abdi , gusti..
.. Alloh mugia di tampi ieu bakti abdi gusti
..nya ka allloh abdi sujud nya kaalloh abdi tumuut
 Ya alloh mugi pangapunten tina samudaya dosa,……saterusna neng sati indit ninggal keun eta rohangan,
 
.
 
Bodor
Kacaritakeun babturan midun,,nya eta ,oseng jeung onyen
Anu keur anteng nyonyoo hp, dina wanci geus reup reupan anu teu kapikir ku maranehna lamun maranehna bakal di sampeurkeun ku jurig
Oseng; kang ,… akang karaasa teu ,….
Onyen  ; naon kitu seng,, da akang teu ngarasa nanaon ieu teh
Oseng ; abdimah asa kareueung ieu teh, hariwang sok sieu aya nanaon , kang ,,, ah hayu uarang balik we ah,,,,,,jeung duei ,geus ,,,, poek ah ,, kang keueung  kuring mah
Oyen,: ah ,, rarasaan eta mah,,,,moal moal aya nanaon ,,,,yi,, percayalah,,geus teu usum ,,,jaman modern,,, percaya kanu karitu ,, lah.. lain jaman na yi,,,
Oseng ; duh kang,,,,, asa beuki keueung beuki peuting teh ,, hayu urang balik ah,,keueung euy
Oyen ; aeh aeh , borangan di beakeun ku sorangan silaing mah ,seng.,, moal moal aya nanaon , kua aing di teureuy aya jurig mah ,, na ,, asa na teh ,…
Oseng ; duh ,, akang  mah sok sompral kitu ari teun teh , kumaha lamun  bener aya ah,,,,kang , kawas nu heueuh rek wani wae ,,,akang mah
Oyen,…..bener .. ku aing di tewak,, naha ,, urang ,, talian  pocongna,,, terus we pamerkeun meureun meunang loba duit euy,,, lah,, kagok wae
Oseng….ah teu kuat kang …..keueung asa beuki ,, cing paruringkak bulu punduk yeuh,…,( terus  wae maneh na indit ninggalkeun baturna nu anteng nyonyo hp, anu teu kapikir ku manehna lamun batur na geus indit ninggalkeun manehna sorangan..keur kitu oyen ,, aya noel kana taktakna ,,,
Oyen ,…cicing ,, lah euy,, tong noelan , kagok keur ,,, resep yeuh. ,.internetan….
Terus manehna nyonyo hp naa deui,…. Sorangan di nu poek
Keur kitu ,, taktakna aya nu noel deui ,…kalawaan leuwih tarik batan taadi

Oyen…ih… cicing atuh,, montong noelan  wae,,,,jig we rek balik mah ti heula.. lah,, da ,, urangmah ,, ludeung sorangan ge ,, lah…kagok keur reseplah….  Euy

Keur kitu ,, teu weleh weleh aya nu noel ….malah , bueki tarik ,….deui…

Oyen kaciri jiga nu geus ngarasa rada keueung ….ngan .. dalah dikumaha ,,,da kadorong ku karesep,,,,kana intternetan,…nyaa… maksakeun,, sok snajan ,, na hatena,,,,geus pinuh ku pananya,, naha , nu noelan ti tatdi the baturna atawa  lain….nya mnehna susumbar kalahka beuki di hajakeun

Oyen…;beu …cicing atuh ,, seng.. naha meuni borangan… pokona ,, aya jurg mah…keun ku aing ,, di sanhareupan nana ,, lah

 Baaaari ngareret ka oseng anu ceuk pikirna , masih aya gigireun nana…. Pas ka rreret.. tetela , geuning nu noelan manehna the jurig,,,,, pocong…..anu ngaaringkiwik pikasieuneun….,,,bari ngagorowok ,, oseng lumpat ti babarantingg ,, ninggalkeun eta rohangan……Juriiiiiiiiiig……beur waae, m,aneh na lumpat… saparan paran.

 

,…              Babak ka 6,

 

,,,,,,.Dina hiji waktu ahirna,, maman jeung neng santi panggih deui,,,neng santi sok sanajan pinuh ku kaera,, manehna maksakeun ,…ngaleret ka maman ,, bari ngagelenyu emut,,,kitu deui maman,, atuh asa ku bagja pisan ninggali roman neng santi,,,jiga anu mere hate , kamanehna,…

 

,….ahirna nya maman miheulaan nanya , ku lagam,…budak jalanan,..

Duh neng santi salira Kamana wae,,,lawas teu katinggal,…teu katingal ..tinggal

Satemena akang ngarasa nalangsa ,,inggis eneng,,kumaonam,,na hate raada hariwang ,,,,,,inggis ko maonam…mun peuting ka emutan,,, mun beurang  sok kabayang..

Sok sanajan,,,,,eneng teu gampang ka bandang..tapi akang ,, teu hariawang.

Najaaaaan loba nu mihayang,,,, pikeun narekahan…

 

Ka saha  kasaha ,, atuh  ka sahaaa,, diri eneng na kasaha tuh ayeuna

Kamana,, kamana ,, kaurang mana,, ..cinta eneng ayeuna kaurang mana

Duh eneng pamugi eneng balaka ,, na kasaha jeung atuh ka urang mana..

 

     Teras di waler kun neng santi di lagam nu sarua,,, jang,, ciptaan dul sumbang,

      Kaang  jodo teh teu gampang teu cukup ku di emutan

      Sabab perlu pengorbanan.

      Kang jalan kahirupan henteu salawasna datar aya mudun jeung tanjakan

       Masing sabar ngalakonan ulah ngangagap serba gampang

    Salawasna kudu eling, eling kanu maha agung

   Sangkan urang henteu kupur,..

   Cing jujur tong bohong

   Cing bener jeung bageur ,

  Ulah nganyerikeun batur ngarah hirup loba dulur

 Kang , kang,, sng jadi jalma soleh,.

      Di tembal ku maman ku lagam..nu sarua

     Neng sanes nganggap gampang akang mah mun rek ngemutan

    Pamugi tong ngabenduan

     Neng jodo pikeun urang teu cukup ku di pikiran

    Tapi kudu di teangan

    Paaasti bakal tinekanan, asal ulah…sok cedihan

     Salwasna handap asor someah hade ka semah

    Tangtos bakal tumaninah,…

    Sing jujur tong bohong, cing bener tur bageur ulah nganyerikeun batur ngarah hirup loba dulur ,,..neng ,, neng ,, cing jadi jalma soleh..,

 

 Saterasna duanana bareng ngalagu , duriat cipt aan dul sumbang.

Dina hate anjeun kuring cicing

Dina hate kuring anjen cicing

Bener bener henteu bisa ngejat di beungkeut ku tali duriat

Sanajan loba nu daratang pating kuriling neangan lawang

Pating koreleng kana panto hate tapi ku urang teu di palire

 

Duriat teu bisa di gentian ku harta

Duriat teu bisa di hilian ku rupa

Duriat teu bisa di aya aya

 Duriat dtang na henteu kapaksa

Di guratkeun tina haaate ti dituna

Di guratkeun tina rasa ti dituna

Dibuka di  baca ku urang duaan

Di jaga di riksa pinuh rasa kaheman.

Terus duanana ,,,,ninggalkeun eta rohangan,, sarta maman , paanganna nungtun neng santi.

( BODOR )

              Kacaritakeun babatura maman nyaeta abay jeung aji , anu keur patorong   torong teuing maebutkeun naon

abay,,; ji…..dek , jadi bingung ayeuna the euy

Aji..; … naha bingung ku naon deui kitu ,,,bay euy,,mikiran awewe,, deuih ,,

Abay..; lain dewek mah…..ah keur naon mikiran awewe,,, geus teu katarik dewek   mikiran nu kitu mah,, rugi euy,….

Abay . terus mikran naon atuh ,,ji euy

Aji…; nyeta dewek teh , kamari geus geunah gaaaaawe,,, euy,,,, duh tepi ka kainget wae ,, ku genah genahna euy

Abay..; naha atuh bet di tingggalkeun ari genah mah ji

Aji.. ; nyeta dewek di tungtuntut kudu bisa bahasa inggris euy ,, pan ayeuna the geus jaman pasar bebas,,,, antukna di kantor loba pisan pigaweun nu di krim ti luar negri,, euy ,, ah lieur . kudu kumaha ,, euy

Abay,,,, ,walah ,.walah buerat mun kitu mah kang,,,, meni neangan deui we aaaaaaaatuh , pagawean nu saejen ,, ,, da,, moal ngarti ngrti aacan atuh ari basana ku bahasa ingris mah , kecuali ,, mun uarang daek diajar ,,,,euy

Aji,.; Nyeta ceuk dewek di jaman ayeuna urang ,, wayahna kudu di ajar eta bhasa teh sangkan bisa,, euy

Abay..’Ah ,, asa pamohalan kang ,,, da  urang mah , kadaharan na  ge beda jeung urang , inggris mah atuh…..

Aji..; naon ari maneh da ari di ajar mah euweuh sangkut paut jeung kadaharn atuh euy

ABay…:

Aji ..;ari manrh nya aya atuh,,,,,nu matak bisa bahasa iggris oge ,, btur mah ,, das oge ,,,di saruaakeun kadaharan nana ge,…. Saperti , roti,…keju jeung ,,,nu lainna deui euy

Abay …;ah ,, lieur,,,mun miir kadinya mah euy

Aji.;.bener, kang ,, coba aari urang kadaharan safanggiih agh ,, matak ante we jadi bodo oge,.. euy ,, kadaharan ukur,,, daun sampeu,,,, balik , elit oge , cobek turubuk…he .. he..

Abay.;;: ah sia mah ngahina ka aing,..euy,,,, ainng ,, nah teu beuki ,, daun samfeu ,, arii atah mah ,,, kecual meunang nyeufan euy

Aji,,:,,,ah ,, sarua we atuh  euy ,, boh atah boh , meunangnyeuan oge aaaaaaatuh,,, da lamuun ,,, Utah mah dan sampeu sampeu keneh euy,,,,,moal jadi ,,,,,kornet siah ah

Abay . :…ah ,,,montong ngomonng , nu karitu siah aing mah jadi rujit ngadenge n a ge uey,….hayu ah urang balik ,, lieur ah ,,

Terus maneh na ninggalkeun eta rohangan

 

 

                                                                                                         

 

                   Babak ka 7

Dina hiji waktu nu geus di tangtukeun ahirna maman jeung santi ngahiji,…sarta di tikah keun ku indung bapakna,…

,..santi jeung maman diuk hareupeu bapakna,,,

Bapakna,,,nyarios

 

ngngage  rajah siliwangi

amiit ampun nun paralun kagusti nu maha suci

 ‘amiit ampun nun paralun kagusti nu maha suci…

 Seja,ngahijikeun jiwa  dina mangsa geus dewasa

 Ngarah sah jeung sahadatna..mugi di aping di jarring,(2 kali.)

 ..sok urang ijab Kabul ,, jang maman oge neng santi sapada,,bapak nga ijabkeun ,, atuh , nya geura ,,ucpakeun keu hidep,.. bapakna… kaula tikahkeun neng santi  jang maman kalayan ku mas kawin saparakat alat solat ti tambah emas 50 gram di bayar kontan,, atuh maman langsung wae ngajawab kalawan lancer pisan,, tarima abdi nikah kaputra bapak anu namina neng santi kalawan maskawin sparakat alat solat siareng emas 50 gram di bayar kon………….Na can ge acan ngomongna anggeus ari ceuleungkeung the babaturannana ngajawabab ,,,,,,, syah……..cenah,… atuh pa lebe meni mureleng bari yentak ,,, ku naon ari maneh deuih can ge acan sih jug  syah weh ,,, tong di heureuy heureuy  siah,,,,,,,atuh babaturan maman malik nembalan… pok na teh ,, atuh keun bae karunya geus kolot teuing karunya pa lebe,, lah,,……

Muhun,,, sawioslah pak lebe ,, syah we lah,, naha supados tereh tamat,,,, ah,,, nya sanes kitu,,,,,

…. Kumaha ,, sah.. ceuk . bapakna,, nanya,, ka penongton .. sah .. ceuk penongton,sannnggeus ijab Kabul nya indungna mere pepeling ku lagam sawer anganten

..ujang nyai nu balageur ingetkeun ieu pepelling,sangkan hidep terus eling,beurang jeung kalawan peuting,mangsa hidep laki rabi nu moal weleh di uji,saur rosululloh estu dunya mah tetep di siar , jiga anu hirup langgeng tapina kudu sabanding jeung ibadah ulah petot jiga anu paeh isuk,,

        saterusna di galindengkeun bari di pirig ku kacapi suling lagu ayun ambing.,ujang nyai ari nikah teh lain ngan ukur kariaan tapi makna nikah tinangtu bakal nungtut pertanggung jawaban ti dunya tug nepi ka aherat jaga, kukituna omat jaga akidah aranjeun duaan sing kukuh pengkuh sabab geus di pasek ku lam mim dua kalimah sahadat, bral  geura miang ngambah sagara ciptaan pangeran beber layar tarik jengkar,….maman jeung   neng santi crinak dak ci socana minuhan lambey jeung pipina,, bari nyuuh dina pangkuaan   nu jadi indung bapana,,

duanana teu kuat ngedalkeun eusining hatena…

  Dina hiji mangsa kacaitakeun  kabogohna neng Santi balik ti pangumbaraan dina hatena gilig rek ngalamar nu jadi bebenena anu 3 taun katukang pernah pasisi janji jeug manehna teu ka piker saeuti eutik acan mun neng santi nu jadi bebennne na geus kawin ka maman bari teu sakanyaho manehna

   Bari mawa hate nu gumbira manenha lempang jeung baturna

Maranenha ngarobrol

make lagam ( buah kopi raranggeuyan)

Kleung  dengdek buah kopi rarangggeuyan

Keun anu dewek ulah pati di heureuyan

Kleung angkleung sagara ombak ombakan

Keun antepkeun ulah pati di deukeutan

 

Di tembal ku babaturaan nana make lagam lagu.( kantun jujuluk nu arum )

 

Ke akang tong bungah teuing

Abdimah rada hariwang

Bilih aya kajantenan

Janten nu teu dipihayang

Sapertos anu ti payun

Hiji istrti tos pasini

Anjeuna beut jalir janji

Kanu sanes deui  , jalmi.

 

  Di jawab ku midun babaturaaannaa  make lagam sabilulungan,

Tong sok nyingsieunan

Kuring kasieunan

Tong sok nyingsieunan

Kuring sok hariwang

Tong sok nyingsieunan

Bisi kajadian

Tong sok nyingsirunan

Bisi kanyataan

Satia ,sajiwa,

Kuring yakin manehna bakal satia

Satia sajiwa

Kuring yakin manehna moal sulaya.

  Nya terus wae maranehna tetep gilig rek ngadatangan ka imah neng santi nu jadi kabogohna.sanggeus maranehna tepi kanu di tuju nya terus wae maranehna ngetrokkan panto imah na.

Midun

.

Cacaluk make lagam cacandran

Sampurasun sampurasun

Ieu abdi seja kapangersa

Abdi seja cacarita

Rasa kacida

Geus ngagalura

Hayang panggih jeung salira

Hayang panggih ti baheula

Nya atuh kudu kumaha,

     Nya bray waae indungna neng santi mukakeun panto imahna ,manehna kacida reuwasna sabab tetela geuning nu dataang teh ,kang midun nu jadi kabogohna neng santi baheula.

 

Nya manehna ngajawab make lagam sawer panganten

 

Duh kasep hampura teuing

Kapan si eneng geus kawin

Di ajak ngarumah tangga ku kang maman salakina

Ayeuna enggeus teu araya lunta bari ngaaarumbara

Atuh kang midun kacida reuwaseunana ,sabab teu kjeueung kieu make lagu papatet,

 Duh  kudu kumaha

pibakaleunnana

Bari ngarumpuyuk tanpa pangawasa midun nyaritta

Nya abdi kudu kumaha

Cenah eneng rek satia

Nungguan abdi usaha

 Di tembal ku indungna make lagam sawer

Saur si eneng ge kitu

Anjeuna seja ngantosan ,ka kang midun nu janjian

Mulang ti pangumbaraan

Terus kang maman nyanggupan

Sangkan mere kaputusan,

 

Ahirna si eneng   daek

Narima lamarannana

Sabab nincak geus umurna

Waktuna  ngarumah tangga

Nya ema teu bisa kumaha

Kapaksa kudu narima.

 

 Di jawab ku kaang midun make lagam papatet

 

       Duh kudu kumaha

       Nya abdi kudu  kumaha

       Ka neng santi abdi suka

       Ka nyaah geus sagemblengna

 

 Di tembal ku babaturan nan make lagu kantun jujuluk nu arum.

Kang midun wayahna sabar

Da abdi ge ngiring sedih

Kang midun wayahna sabar

Kana takdir na ilahi

Uraang memang keur di uji

Di uji ku rupi rupi

Sangkan sabar jeung tawekal

Nampi kana takdir gusti.

Nya kang midun ahirna manehna sadar kana takdir nu tumiba kadirina

Nya sok sanajan bari sedih ahirna midun cacarita

Make lagam sawer.

Teu sawios atuh ema

Abdi tangtos tumarima

Kana takdir nu kawasa

 Ka abdi anu tumiba

Pangapunten atuh ema abdi seja pamit heula.

  Di jawab ku indungn neng santi make lagam panutup sekar duaan

 Ulah pegat pangharepan duh jang midun anu kasep

 Anjeun ulah leutik hate

Istri lain ukur hiji

Masing sabar yeuh anaking

Pamugi jadi pepeling

 nya ahirna sadar sorangan ,baaari,ngagerentes na jero hatena,

duh bener pisan ceuk pamikiran babaturan tong bungah teuing cnah

antukna nya kieu jadina,beu cilaka tapi leuwih cilaka lamun kuring  teu tumarima

bari nyarita kababaturanan midun estu lir ibarat mamatahan kana dirina

  ‘’ duh geing bener pisan yi

‘’   Paingan kasauran para kiai

‘’ aari hirup teh ujian

‘’Naon sababna di sebut ujian

‘’ku sabab hirup urang tetela gues kawengku

‘’ku dzat tur irodatna nu maha kawasa

‘’nya bagian di sebutna

‘’boh hade boh goreng

‘’boh amis boh pait

‘’tinangtu bakal karandapan tur kasorang ku urang

‘’nya ieu tinangtu gumantung  ka urang nu narimana

‘’sabar atawa sabalikna

‘’syukur atawa kupur

‘’kukituna.taya paeadahna

‘mun urang teu narima ku kasadaran

‘kasabaran sarta iman kamantena

‘’hampura yi lamun akang loba kasalahan ka ayi

‘’akang kakara sadar matak ieu kajadian

‘’tepi katumiba kadiri akang aaayeuna

‘ieu tinangtu akibat lobana kasalan akang ka papada jalma

 

Nya antukna babaturan midun oge karasa sedih sarta pok nyarita kalawan dumareda

 

Duh akang,tong nyarios kitu

Kumargi ari kasalahan mah eta memang pitrahna manusa

Anu moal luput tina bodo  salah  jeung balangah,

Tapi ,nu maha kawasa moal weleh weleh

Mukakeun lawang pangampura

Satung tung urang sadar pikkeun tobat ka anjeuna

 Yu urang sami sami,,urang ngadeukeutkeun diri kamantena

Ku margi ngan ku ridho ti mantena urang sadaya baris

Pinanggih jeung pangampura tina sagala dosa dosa urang sadaya

Pamugi ieu kajantenan sing janten panggeuing pikeun abdi oge akang

Sarta pamugi, urang pada pada pinanggih sinareng hikmah dibalik ieu kajantenannana

Amin ya robbal allamiin

Amiin ,saur kang Midun nutup paguneeman nana,, bari di barung ku rasa nalangsa midun kairing ku babturannana , anu ngumpul ngariung sarta, kabeh  sasalaman kalayan pinuh ku kareueus , mungkas lumangsung na ieu carita ,,, “haturnuhun,               Tamaat

,

 Panutup kairing ,lagu pileuleuyan
e